Descartes appt…
Misdaadcijfers evolueren voortdurend. Over de jaren stijgen sommige misdaden en dalen andere. Zo gaat het aantal diefstallen in België de laatste jaren duidelijk naar beneden, maar de cybercriminaliteit neemt toe. In Brussel dalen de inbraken, maar het aantal schietpartijen (in relatie tot drugs) is gevoelig en zorgwekkend gestegen (cijfers van de federale politie). We krijgen dus een gemengd beeld, dat niet altijd onze verwachtingen of vooroordelen bevestigt.
Sommigen -of moet ik zeggen velen?- trekken deze cijfers in twijfel omdat ze enkel de geregistreerde misdrijven weergeven. Er zouden volgens hen een pak meer misdrijven gebeuren maar veel burgers zouden de moeite niet meer nemen om ze aan te geven of klacht neer te leggen. Een boude stelling, die ik niet kan bevestigen noch weerleggen? Niemand kan dat, overigens. Hoe kan men immers bewijzen dat iets niet gebeurd is (dat geldt zowel voor het misdrijf als voor de aangifte…). Ik herhaal dus nog eens voor een goed begrip: niemand kan bewijzen dat iets niet gebeurd is, dat is gewoonweg onmogelijk. Maar men kan het wel beweren natuurlijk. En zo blijft er altijd iets hangen.
Cijfers hebben een nadeel. Ze reduceren een complexe werkelijkheid tot een tabel. Maar ze hebben ook een voordeel. Ze zijn objectief. In de zin dat ze niet op gevoel maar op feiten gebaseerd zijn. Daarom was ik verbaasd over het initiatief van de Vrije Universiteit Brussel dat het onveiligheidsgevoel in kaart wil brengen. Met de app die je kan vinden via www.moment.brussels kan je via korte vragen op een hele reeks plekken in de hoofdstad aangeven hoe veilig je je waar en op welk moment voelt. Het doel, van Brussel een veilige(r) en inclusieve stad maken, is absoluut lovenswaardig en ik twijfel er niet aan dat er uit de resultaten mogelijk en zelfs wellicht interessante zaken kunnen komen.
Waar ik wel gemengde gevoelens over heb: hoe meet je gevoelens en is dat wel zinvol? Opgelet, gevoelens mogen van mij gemeten worden. Ik zeg niet dat gevoelens en in dit geval specifiek het onveiligheidsgevoel niet mogen in kaart gebracht worden. Ik wil dergelijke onveiligheidsgevoelens au sérieux nemen maar in een wereld en een tijdsperiode waarin we alsmaar minder gewicht lijken te geven aan feiten en steeds meer aan meningen en gevoelens, vind ik deze meting niet zonder risico.
Cijfers zijn niet perfect maar objectief.
Gevoelens zijn per definitie subjectief.
Hoe kan je iets subjectiefs objectiveren? Zeker als je geen brede enquete uitvoert bij alle lagen van de bevolking, maar een app lanceert die naar alle waarschijnlijkheid vooral zal gebruikt worden door mensen die zich (terecht of onterecht) onveilig voelen…
Het blijft me een raadsel, maar ik wens de onderzoekers en de gebruikers van de app alle succes.
Ik ben ook een mens, mét gevoelens, maak u geen zorgen, maar als het op beleid aankomt ben ik een Cartesiaan.
Je pense, donc je suis. Ik voel, dus ik app?
Sven Gatz