LEZ is maybe more
De voorbije dagen verwonderde de pers zich erover dat de wittebroodsweken van de Brusselse regering erop zitten. De eerste wrijvingen in Dillies I sijpelden naar buiten: ruzie over de LEZ, de lage emissiezone. ‘Why can’t they just be friends?’
Yes, why (not)?
Waarover gaat dit conflict? De LEZ werd in 2018 ingevoerd in een hoofdstedelijke regering van socialisten, liberalen en christendemocraten. Zonder ecologisten dus. Ik geef het maar mee omdat de eendracht over het nut van het doen dalen van de uitstoot van automobielverkeer ruimer is dan men zou denken. Misschien een rare vergelijking, maar er zijn thema’s in onze Belgische en ook Brusselse democratie waar de burger het gaandeweg breed over eens is, los van politieke partijstandpunten: het homohuwelijk (de term is verouderd, ik weet het, ik verwijs naar de origine), abortus, euthanasie en…schone(re) lucht in de steden. Daarmee bedoel ik dat weinigen daar echt tegen zijn en wie deze thema’s dreigt te misbruiken in een electorale strijd er bekaaid van af dreigt te komen. Men rommelt niet ongestraft met een maatschappelijke consensus.
De vraag is natuurlijk aan welk ritme en met welke scherpte een regering die consensus oprekt? Om de allegorie nog even aan te houden: euthanasie bij dementie vereenvoudigen is een nieuw maatschappelijk debat. Net zoals de timing van de LEZ. Hoe snel kan het gaan (de vernieuwing van een autopark), hoe snel moet het gaan (kunnen de mensen financieel volgen bij de aankoop van een nieuw voertuig met lagere emissie)? Daarover was anderhalf jaar geleden al een pittige politieke discussie ontstaan in het Brussels parlement. Sommigen (Groen en Ecolo op kop) vonden dat het niet snel genoeg kon gaan, anderen (vooral de socialisten) waren van oordeel dat men ook met de koopkracht moest rekening houden van mensen die het niet breed hebben (en nee, niet iedereen kan of wil op de fiets en hoe goed ons stedelijk openbaar vervoer ook is, voor bijvoorbeeld nachtarbeid brengt die je niet ter plaatse – de auto is voor een aantal mensen een economische realiteit). Tot mijn verbazing oordeelde het Grondwettelijk Hof in deze ruzie die politiek én juridisch was dat ecologische rechten zwaarder wegen dan sociale rechten. Een arrest met verregaande gevolgen, maar als legalist en democraat leg ik me daar zonder meer bij neer.
En nu ligt de bal dus weer in het kamp van de Brusselse regering. Ja, de LEZ mag en moet verder aangescherpt worden. Maar evengoed ja, het ritme waarin men veel kwetsbare Brusselaars moet opjagen om in een moeilijke tijd -veel mensen hebben weinig geld en de tijd dat de overheid alles kon compenseren met premies ligt achter ons- een auto te vervangen, moet niet nodeloos versneld worden. In die zin heeft de Brusselse regering, weliswaar niet zonder moeilijkheden, een goed akkoord bereikt.
Daarbij mag het voor iedere regeringspartij duidelijk zijn: de vorige Brusselse ploeg is aan herhaalde woordbreuk ten onder gegaan, het is nu aan iedereen om in een strak politiek kader het nodige water in de wijn te doen en zich aan de afspraken die tijdens de onderhandelingen gemaakt werden te houden.
Men kan niet een verkiezing winnen, vervolgens er weinig van bakken om een regering te maken + blijven aanmodderen. En als het dan toch zover is en men de regering door anderen liet vormen, doen alsof men alleen op de wereld is en enkel zijn zin willen doen.
A recipe for disaster.
Brussel heeft een herstelregering nodig die zich aan het gegeven woord houdt.
Sven Gatz