Imane Belguenani: “Technologie wacht niet op een nieuwe regering
We zijn vertrouwd met rendabele zonnepanelen op daken. Start-ups hebben nu ook zeer compacte windmolens ontwikkeld die, net als zonnepanelen, perfect in een stedelijke omgeving rendabel en duurzaam zijn. “Het is belangrijk als wetgever dat we snel inspelen op nieuwe technologische mogelijkheden. We moeten ze zo snel mogelijk de kans geven hun model op de markt te testen”, stelt Imane Belguenani (Brussels parlementslid Open Vld). “Het is niet omdat we nu geen regering hebben dat we deze ondernemers met oplossingen voor duurzame energie in de kou moeten laten staan”.
Deze windmolens kennen de gebruikelijke nadelen van windenergie niet: ze zijn geluidloos, er is geen slagschaduw van wieken, er zijn geen trillingen, ze zijn maximaal 1,5 meter hoog en geen 15 meter, …
Er zijn geen redenen om deze innovatie niet uit te testen.
De huidige wetgeving laat, in tegenstelling tot het plaatsen van zonnepanelen, de plaatsing van windmolens zonder stedenbouwkundige vergunning voorlopig niet toe. De wetgever had die mogelijkheid wel voorzien in 2022 in de definitie van werken die een vrijstelling van stedenbouwkundige vergunning kunnen bekomen. Imane Belguenani dient daarom een resolutie in in het Brussels Parlement om aan de bevoegde minister in de regering in lopende zaken de toestemming te geven het uitzonderingsbesluit aan te passen en zo het plaatsen van compacte windmolens zonder stedenbouwkundige vergunning toe te laten.
“We volgen hier Vlaanderen, waar de bevoegde Vlaamse minister op eigen initiatief de plaatsing van compacte windmolens mogelijk heeft gemaakt”. Imane Belguenani wil met de resolutie de regering in lopende zaken snel tot actie aanzetten. “We hebben nu nog de kans om een voorloper te zijn in de uitrol van duurzame compacte windmolens in een stedelijke omgeving. Aan de investeerders om te bewijzen dat hun model rendabel is, aan de overheid om het wettelijk kader te voorzien.”
GEWONE ZITTING 2025-2026 14 NOVEMBER 2025 BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE tot wijziging van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 13 november 2008 tot bepaling van de handelingen en werken die vrijgesteld zijn van een stedenbouwkundige vergunning ten einde compacte windturbines zonder wieken op daken versneld in Brussel te introduceren (ingediend door mevrouw Imane BELGUENANI (NL))
Volg het wetgevend dossier op
Fiche van het dossier A-205/1-25/26
Samenvatting
La proposition de résolution demande au Gouvernement bruxellois de modifier l’arrêté du 13 novembre 2008, dit «arrêté Dispenses», afin d’y intégrer les éoliennes résidentielles compactes et sans pales. Elle vise à dispenser ces installations de certaines procédures administratives — permis d’urbanisme, avis d’instances, mesures de publicité ou recours obligatoire à un architecte — lorsque leur taille et leur envergure sont limitées, facilitant ainsi la production d’énergie renouvelable.
Dit voorstel van resolutie vraagt de Brusselse regering om het besluit van 13 november 2008, het zogenaamde “Vrijstellingsbesluit”, aan te passen zodat compacte windturbines zonder wieken erin worden opgenomen. Het doel is om deze installaties vrij te stellen van bepaalde administratieve procedures — zoals de stedenbouwkundige vergunning, adviezen van instanties, publiciteitsmaatregelen of de verplichte tussenkomst van een architect — wanneer hun afmetingen en reikwijdte beperkt zijn, zodat de productie van hernieuwbare energie wordt vergemakkelijkt
Toelichting
De gewesten hebben voorzien in een wettelijk kader om voor bepaalde werken af te zien van een stedenbouwkundige vergunning, In Brussel worden deze vrijstellingen expliciet opgesomd in een Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 13 november 2008. Een besluit van 17 maart 2022 moderniseerde die uitzonderingen in functie van een aantal nieuwe stedelijke noden, waaronder het aanmoedigen van hernieuwbare energie, in het bijzonder zonnepanelen. Een nieuw hoofdstuk (hoofdstuk XI) werd hiertoe toegevoegd. Dit hoofdstuk is van toepassing op modules die energie uit hernieuwbare bronnen produceren. Uit de aanpassing van de gehanteerde definities blijkt onmiddellijk dat de regering vooruitziend was en in 2022 van meet af aan ook rekening hield met de mogelijkheid van vrijstellingen inzake windenergie (Zie definitie 13° “energie uit hernieuwbare bronnen”: energie uit niet-fossiele, hernieuwbare bronnen, met name windenergie, zonne-energie (thermische en fotovoltaïsche zonne-energie), geothermische energie, omgevingsenergie, getijdenenergie, golfenergie en andere energievormen uit de zee, hydro-elektrische energie, de biomassa, stortgassen, gassen uit afvalwaterzuiveringsinstallaties en biogas;).
Windenergie lag nochtans niet voor de hand om binnen een stedelijke omgeving uit te rollen. Windturbines zoals traditioneel gekend, komen met verschillende duidelijke nadelen: om enigszins efficiënt te zijn, moeten ze minstens 15m hoog en groot in omvang zijn; ze maken lawaai; ze geven trilling; ze creëren slagschaduw.
Maar ook hier haalt de technologie ons in en ontstaan er startups die compacte windturbines ontwikkelen die al deze nadelen niet kennen: met name een nieuwe, gepatenteerde technologie die op niks lijkt op een windmolen zoals we die kennen. Het is een compacte, bijna gesloten box, zonder wieken. Er is ook geen slagschaduw en dus geen trilling, geen lawaai en het steekt slechts circa 1,5 m boven het dakoppervlakte uit. Dus geschikt voor stedelijk gebruik, net als zonnepanelen.
Net als voor zonnepanelen kunnen deze aangekocht worden of via een systeem van derde investeerder op grote schaal uitgerold worden.
Nieuwe technologie wacht niet op een nieuwe regering. Een vrijstelling van stedenbouwkundige vergunning moet via een regeringsbesluit worden ingevoerd. Om de regering in lopende zaken de legitimiteit te geven deze vrijstelling in het vrijstellingsbesluit op te nemen kiezen we ervoor de vraag expliciet vanuit het parlement aan de regering te stellen. Deze resolutie vraagt aan de Brussels Hoofdstedelijke regering om in Hoofdstuk XI van het vrijstellingsbesluit van 13 november 2008, een artikel 33/2bistoe te voegen die de volgende handelingen en werken vrijstelt van stedenbouwkundige vergunning:
Handelingen en werken, zelfs indien ze een afwijking inhouden van een bestemmingsplan, een stedenbouwkundige verordening of een verkavelingsvergunning:
1° de plaatsing van verticale-as windturbines op een plat dak of op het platte deel van het dak, onder volgende voorwaarden:
− voor zover deze geplaatst worden op de hoogste verdiepingen of op de nok van het dak;
− voor zover ze meer dan drie vierde van de nettooppervlakte van het dak waarop ze zijn aangebracht, vrijlaten;
− met een maximale totale hoogte van:
− 2,1 meter hoog voor installatie, op platte daken;
− 1,9 meter hoog voor installatie, op de nok van schuine daken;
− met een maximale breedte van 0,65 meter;
− het respecteren van een geluidsniveau conform de drempelwaarden die worden bepaald in het besluit van 21 november 2002 betreffende de strijd tegen het buurtlawaai in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Een dergelijke vrijstelling past geheel in het opzet van het vrijstellingsbesluit zoals aangepast bij het besluit van 17 maart 2022. De voorwaarden zijn zo opgesteld dat het enkel van toepassing is op compacte residentiële windturbines zonder wieken die hernieuwbare energie produceren en die beperkt zijn in omvang en in hoogte.
We hebben bovendien uitdrukkelijk, in tegenstelling tot de vrijstelling voor zonnepanelen, gekozen voor een vrijstelling “zelfs indien ze een afwijking inhouden van een bestemmingsplan, een stedenbouwkundige verordening of een verkavelingsvergunning”. Dit om wetgevingstechnische redenen. De installatie van zonnepanelen boven de maximale bouwhoogte van het dak is vandaag uitdrukkelijk toegelaten door de Brusselse gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV) (Titel I, art. 6, §3, tweede alinea: “Enkel de schoorsteentoppen of de ventilatiekappen, de zonnepanelen en de antennes mogen boven de maximale bouwhoogte van het dak uitsteken.”). Dit is niet het geval voor de compacte windturbines die we hier viseren. Het Vrijstellingsbesluit hanteert ook voor andere handelingen en werken dezelfde formulering (cfr. art. 30 met betrekking tot zend en ontvangstantennes voor telecommunicatie bijvoorbeeld).
In Nederland en in het Verenigd Koninkrijk gelden er al verschillende, bredere vrijstellingen, maar wij focussen ons met dit voorstel voorlopig op toestellen van beperkte omvang, die per definitie geen slagschaduw kunnen creëren daar er geen wieken zijn. Zo versnellen we de uitrol van deze technologie in Brussel en kunnen we een voorloper zijn in stedelijke duurzame energie. Deze wijziging zal nieuwe investeringen van particulieren en van firma’s gespecialiseerd in derde betalermodellen aanmoedigen.
Imane BELGUENANI (NL)
VOORSTEL VAN RESOLUTIE tot wijziging van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 13 november 2008 tot bepaling van de handelingen en werken die vrijgesteld zijn van een stedenbouwkundige vergunning ten einde compacte windturbines zonder wieken op daken versneld in Brussel te introduceren
Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement,
Overwegend de noodzaak om hernieuwbare energie te promoten;
Overwegend de noodzaak om de wetgeving soepel en snel aan te passen aan nieuwe technologieën;
Overwegend dat de huidige Brusselse regering in lopende zaken de toepassing van vrijstelling van stedenbouwkundige vergunning voor windenergie al had voorzien in haar definities voor de toepassing van hernieuwbare energie in haar vrijstellingsbesluit.
Vraagt aan de Brusselse Hoofdstedelijke regering, het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 13 november 2008 tot bepaling van de handelingen en werken die vrijgesteld zijn van een stedenbouwkundige vergunning, van het advies van de gemachtigde ambtenaar, van de gemeente, van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, van Brussel Mobiliteit, van Leefmilieu Brussel, van de overlegcommissie, evenals van de speciale regelen van openbaarmaking of van de medewerking van een architect] als volgt aan te passen:
Na artikel 33/2 een artikel 33/2bis toevoegen luidend als volgt:
“Artikel 33/2bis: Zelfs indien ze een afwijking inhouden van een bestemmingsplan, een stedenbouwkundige verordening of een verkavelingsvergunning:
1° de plaatsing van verticale-as windturbines op een plat dak of op het platte deel van het dak, onder volgende voorwaarden:
− voor zover deze geplaatst worden op de hoogste verdiepingen of op de nok van het dak;
− voor zover ze meer dan drie vierde van de nettooppervlakte van het dak waarop ze zijn aangebracht, vrijlaten;
− met een maximale totale hoogte van:
− 2,1 meter hoog voor installaties op platte daken;
− 1,9 meter hoog voor installatie, op de nok van schuine daken;
− met een maximale breedte van 0,65 meter;
− het respecteren van een geluidsniveau conform de drempelwaarden die worden bepaald in het besluit van 21 november 2002 betreffende de strijd tegen het buurtlawaai in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.”.
Imane BELGUENANI (NL)