De Pano-reportage bevestigt een goede studie van de ULB van december 2023 op vraag van de Brusselse regering. Er is nood aan aan een transparante, eenvoudige en snelle toekenning van OCMW-steun, opvolging en activering van OCMW-leefloners. Dit moet op het niveau van de 19 gemeenten. Daarmee willen we een halt toeroepen aan het cliëntelisme.
Eenheid van dossier
We moeten komaf maken met het misbruik en de allerzwaksten helpen. De eerste voorwaarde is één gewestelijk dossier dat de leefloner, werkloze, werkzoekende, … volgt en door alle partners consulteerbaar is. Dat is de voorwaarde voor zowel goede ondersteuning, transparantie én controle.
De actualiteitsvraag van Imane Belguenani aan collegelid Elke Van den Brandt met betrekking tot de opvolging, steun en activering van leefloners:
De Pano-reportage op VRT over het OCMW van Anderlecht was groot nieuws. Maar eigenlijk ook niet voor wie OCMW’s een beetje kent. Onder de vele zaken die de reportage zeer terecht aankaartte, waren:
- de werklast van de sociaal assistenten;
- de ongelijke behandeling en verschillende steun, zowel tussen aanvragers binnen één OCMW als tussen de verschillende OCMW’s.
Ik ga dus niet eens in op de aspecten van fraude, cliëntelisme, enzovoort… te veel om op te sommen.
Een saaie maar degelijke studie van de ULB in opdracht van de GGC maakte de analyse al eerder en reikte oplossingen aan in het rapport “Vers un rapport des pratiques des CPAS bruxellois”, van december 2023, door Juliette Van Ypersele en Daniel Dumont, die ook in de VRT-reportage aan het woord kwamen.
Het Rekenhof maakte een gelijkaardige pijnlijke analyse over de opvolging van de dossiers door Actiris in haar doorlichting vorig jaar.
Als de werklast zo disproportioneel hoog wordt, is het vooral tijd om van methoden en aanpak te veranderen. Enkel meer assistenten aanwerven verhoogt vooral de beheerslast van de OCMW’s. Er is manifest ook een gebrek aan uitwisseling van informatie tussen de OCMW’s en tussen alle andere institutionele partners om een transparante en eenvoudige aanpak mogelijk te maken. Volgens bovenstaande studie is dit juridisch perfect mogelijk door een grotere overkoepelende rol voor de GGC en het Gewest.
Mijn vragen zijn de volgende:
- Welke acties werden er ondernomen om de voorstellen uit de studie van de ULB van december 2023 in beleid om te zetten en meer eenvormige en transparante steun te waarborgen over alle 19 OCMW’s?
- Wordt er ook werk gemaakt van een eenheid van dossier, dat de werkzoekende (of hij nu werkloosheid geniet of leefloon of andere steun geniet) volgt en consulteerbaar is, waar hij ook aanklopt? Dit is een eerste stap naar verlaging van werkdruk en een objectievere, transparantere en snellere aanpak.
De bottom line is: de uitdrukking “aankloppen bij het OCMW” was oké als er enkele honderden dossiers waren. Bij duizenden dossiers moet je je van methode veranderen. Dat is wat ik leer uit de studie van de ULB en wat bevestigd wordt door de Pano-reportage.